اسید اکریلیک (اسید پروپنیک) یک ترکیب ارگانیک با فرمول CH۲ = CHCOOH است. این ترکیب سادهترین اسید کربوکسیلیک غیر اشباع است که از یک گروه وینیل تشکیل شده که مستقیما به انتهای اسید کربوکسیلیک متصل میشود. این مایع بی رنگ دارای بوی مشخصی است و با آب، الکل، اترها و کلروفرم مخلوط میشود.
اکریلیک اسید یک مایع بی رنگ و شفاف بوده که با توجه به ساختار شیمیایی آن که ترکیب با زنجیرهی بزرگ ترکیبات تشکیل دهندهی پلیمر را تسهیل میبخشد. وزن مولکولی آن ۷۲ گرم بر مول است. این ماده قابل انحلال در آب بوده و دارای نقطهی ذوب برابر با ۱۴ درجه سانتی گراد و نقطهی جوش ۱۴۱ درجه سانتی گراد میباشد. این ماده برای بیشتر فلزات مانند فولاد، مس، نقره، برنج به شدت خورنده است؛ اما با فولاد ضدزنگ سازگار است.
اسید اکریلیک تحت واکنش با یک اسید کربوکسیلیک قرار میگیرد و هنگامی که با الکل واکنش نشان می دهد، استر آن را تشکیل میدهد. استرها و نمکهای اسید اکریلیک به طور کلی به عنوان آکریلات (یا پروپیونات) شناخته میشوند. اسید اکریلیک و استرهای آن به راحتی با واکنش با پیوندهای دوگانه خود (به شکل اسید پلیاکریلیک) یا سایر مونومرها (به عنوان مثال آکریل آمید، آکریلونیتریل، ترکیبات وینیل، استایرن و بوتادی ان) باهم ترکیب میشوند و هموپلیمرها یا کوپلیمرهای خود را تشکیل میدهند که در ساخت پلاستیکهای مختلف، پوششها، چسبها، الاستومرها، و همچنین کفپوشهای کف و رنگ کاربرد دارند.
فرایند تولید:
اسید اکریلیک از پروپیلن تولید میشود که یک محصول جانبی تولید اتیلن و بنزین است.
CH۲ = CHCH۳ + ۳/۲ O۲ → CH۲ = CHCO۲H + H۲O
از آنجایی که پروپان یک ماده خام بسیار ارزانتر از پروپیلن است، تلاشهای تحقیقی قابل توجهی برای توسعه یک فرآیند بر پایه اکسیداسیون پروپان (با از دست دادن یک هیدروژن) بر روی یک مرحله از اکریلیک اسید صورت میگیرد. اتیلن میتواند به اسید اکریلیک کربوکسیل تبدیل شود در صورتی که تحت شرایط دی اکسید کربن فوق بحرانی باشد.
از آنجایی که اکریلیک اسید و استرهای آن به مدت طولانی به صورت تجاری ارزیابی شدهاند، بسیاری از روشهای دیگر توسعه یافته است اما بیشتر به دلایل اقتصادی یا زیست محیطی رها شدهاند. یکی از این روشها اکسیداسیون کاتالیستی پروپیلن با اکرولئین میباشد. از اکسیداسیون پروپیلن مواد اکرولئین، اکریلیک اسید، استالدهید، و کربن اکسید تولید میشود. اکریلیک اسید از اکسیداسیون اولیه بدست میآید در حالی که اکرولئین در مرحله دوم تغذیه میشود. و برای فرایند خالصسازی نهایی از تقطیر آزئوتروپیک استفاده میشود.
کاربرد های اکریلیک اسید
بازار اکریلیک اسید در طول سال ها افزایش یافته است، زیرا این مواد شیمیایی در بخش های مختلف، از محصولات آرایشی مانند لاک ناخن اکریلیک گرفته تا صنایع شیمیایی مختلف کاربرد دارد. در استفاده از اسید اکریلیک در جایگاه های مختلف نظر دانشمندان با یکدیگر فرق دارد، زیرا سازمان های بهداشتی در ایالات متحده، استفاده این ماده ی شیمیایی را در محصولات مختلف بررسی کرده اند. به طور سنتی، اکریلیک اسید به عنوان مواد خام در تولید صنعتی استرهای اکریلیک استفاده شده است. این استرهای اکریلیک مانند متیل اکریلات، اتیل آکریلات و غیره برای تهیه رزین های بر پایه حلال استفاده شده است اما با توجه به نگرانی های زیست محیطی، تولید آنها متوقف شد. علاوه بر این، آکریلیک های توسعه یافته بر پایه ی آب کاربردهای گسترده ای از جمله در رنگ هایی با کاربرد خانگی و در سایر محصولات دیگر مانند نقاشی، کاغذ، چسب و واکس دارند. با تحقیق بیشتر، یک کلاس از این دسته ترکیبات به نام توسعه یافت. پلی اکریلات به همراه اسید اکریلیک در ساخت حجم دهنده ها و امولسیفایرها استفاده می شود. از دهه گذشته، استفاده از اکریلیک در دو بخش خاص بسیار محبوب بوده است. این دو بخش عبارتند از: تولید پلیمرهای سوپرجاذب (SAPs) و پلیمرهای مورد استفاده در ساخت مواد شوینده. گزارش شده است که این SAP های منحصر به فرد تقریبا ۳۰٪ از مصرف جهان در بازار اکریلیک اسید را به خود اختصاص داده اند.
اساسا، SAP ها یک ویژگی منحصر به فرد برای جذب و در همان زمان حفظ رطوبت ۱۰۰ بار بیشتر از وزن خود را دارند. این امر آن ها را به عنوان بخشی جدایی ناپذیر در تولید پوشک بچه، محصولات بهداشتی زنانه و محصولاتی برای بیماری بی اختیاری افراد بالغ ساخته است. به طور خلاصه، اسید اکریلیک یک ماده شیمیایی است که برای آماده سازی پلیمرها، منسوجات، صنایع جوهر، محصولات مصرفی، پلاستیک، مواد شیمیایی کیلیت کننده ی سطحی، مواد پوشش دهنده ی تولید شده بر پایه ی آب و اغلب در صنایع بسته بندی مواد غذایی با دستورالعمل های دقیق از سازمان های بهداشتی مورد نیاز است.
از خطرات اکریلیک اسید سوختگی، خوردگی، خارش و سوزش پوست، چشم و مجاری تنفسی است. ریختن این ماده در چشم میتواند منجر به آسیب جدی به چشم شود که عموما این آسیب ها برگشت ناپذیر است. قرارگیری در معرض این ماده موجب ایجاد سرفه، خس خس، تنگی نفس، سردرد، حالت تهوع و استفراغ میشود. ارتباط مستقیم مقدار کمی از آن با پوست موجب سوختگی و ایجاد جوش در آینده در آن موضع میشود. قورت دادن این مایع منجر به سوختگی دهان، حلق، معده، اسهال، پایین آمدن فشار خون، خفگی و حتی مرگ میشود.
هشدارهای حفاظتی
تماس با چشم: این ماده خورنده بود و بخارات و گرد وغبار این ماده سبب سوختگی و حتی کوری می گردد.
تماس با پوست: در صورت تماس این ماده با پوست ایجاد سوختگی می گردد .
خوردن(بلعیدن) در صورت بلع این ماده ایجاد زخم در دهان ، گلو ، مری و شکم می گردد.
تنفس(استنشاق): در صورت استنشاق بخارات این ماده ایجاد علایم سوزش در مجاری تنفسی می نماید.
حریق (اشتعال) این ماده آتش گیر نمی باشد .
انفجار این ماده قابل انفجار نمی باشد .
اثرات زیست محیطی مضر و خطرناک برای محیط زیست.
کمکهای اولیه
در صورت تماس با چشمها فورا چشمها را با مقدار زیادی آب ( با پلک باز ) برا ی حداقل ۱۰ دقیقه تماس با چشم
بشویید و به پزشک مراجعه کنید.
در صورت تماس این ماده با پوست ، فورا منطقه آسیب دیده را با مقدار زیادی آب بشوئید و با پلی تماس با پوست
اتیلن گلیکول ۴۰۰ پوست را آغشته کنید . لباسهای آلوده را از خود دور کنید .
در صورت بلع این ماده فورا به مصدوم مقدار زیادی آب بخورانید ، از استفراغ مصدوم جلوگیری کنید. خوردن(بلعیدن)
فورا با پزشک تماس بگیرید.
در صورت استنشاق بخارات این ماده فورا مصدوم را به هوای آزاد منتقل کنید و سپس به پزشک تنفس(استنشاق)
مراجعه کنید .
اطلاعات پزشکی در صورت بلع شستشوی معده پیشنهاد می گردد.
اطفاء حریق
خطر آتشگیری این ماده آتش گیر نمی باشد درصورت تماس این ماده با فلزات ایجاد هیدروژن می نماید (خطر انفجار )
نحوه مناسب اطفاء اطفاء متناسب با نوع موادی است که در همسایگی این ماده قرار دارد .
سایر توضیحات از ورود آب آتش نشانی به آبهای سطحی و زیر زمینی جلوگیری کنید.
اسید اکریلیک یکی از انواع اسید ها ست که در سال های اخیر با استقبال بیشتری برای خرید مواجه شده است. اسید اکریلیک را می توان در صنایع مختلف، محصولات آرایشی و تولید لاک ناخن مورد استفاده گسترده قرار داد. خرید اسید اکریلیک توسط بسیاری از صاحبان صنایع و مدیران آزمایشگاه های علمی از طریق ورود به سایت نرمال لابو انجام می شود. نرمال لابو توانسته است بهترین خدمات را به کسانی ارائه کند که قصد خرید تجهیزات آزمایشگاهی، خرید اسید اکریلیک و سایر مواد شیمیایی را دارند. خرید اسید اکریلیک از نرمال لابو راهی ست تا بتوانید تجربه کنید خرید اسید اکریلیک را به صورت اینترنتی و غیر حضوری.